Monday, March 2, 2015

Σκέψεις για το Σάος

Το βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου, «Σάος – Παντομίμα Φαντασμάτων», ένα θρίλερ για την καταβύθιση ενός νησιού στη μέση του Αιγαίου, μου θυμίζει κάτι που είχα διαβάσει παλιότερα για τα πέντε είδη οργής του Θεού, μια τρομαχτική ματιά στις διαφορετικές κολάσεις των ανθρώπων. Και τα πέντε εκφράζονται και καταγράφονται με περιγραφικότατο τρόπο στο μυθιστόρημα.  Άμα τα διαβάσει κανείς τα αναλύει ως εξής:

1. Αιώνια οργή - η κόλαση. Στο βιβλίο μπορεί να απεικονίζεται απ’ όλες τις εσωτερικές και εξωτερικές κολάσεις των πρωταγωνιστών όσο ζουν με το φόβο του θανάτου.
2. Εσχατολογική οργή - η Δευτέρα Παρουσία.  Αυτή η «οργή» μου θύμισε την κόλαση του Παρασκευά ο οποίος κρίνει τον εαυτό του για τις πράξεις του παρελθόντος.
3. Κατακλυσμική οργή – πλημμύρες, σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις, κατολισθήσεις και καταστροφές από τις οποίες πολλές εμπεριέχονται στην πλοκή του βιβλίου και θέτουν ως βάση την αδυναμία των ανθρώπων να αντιμετωπίσουν την «οργή» της φύσης.
4. Επακόλουθη οργή – ο νόμος του ό,τι σπείρεις θα θερίσεις (όπως οι επανωτοί βιασμοί και οι δολοφονίες που θερίζουν τους καταυλισμούς των επιζώντων).
5. Η οργή της εγκατάλειψης - αφαιρεί τον κάθε περιορισμό και την ηθική συστολή. Αυτή ίσως είναι η πιο τρομαχτική «οργή» ενώ εκφράζεται μέσα από το βιβλίο ως η αδυναμία των πολλών να κατευνάσουν την έμφυτη ορμή τους όχι μόνο για λόγους επιβίωσης άλλα για την ανάγκη της απόλαυσης της ζωής με επίκεντρο το εγώ.  Η αδυναμία αρκετών χαρακτήρων να σκεφτούν το συλλογικό καλό, να δεθούν σαν ομάδα και να επενδύσουν σε ανθρώπινες σχέσεις πέρα από τον τρόμο της καταστροφής (το τέλος του κόσμου, το τέλος της ζωής) τους καθιστούν απάνθρωπους.  Μετατρέπονται σε τέρατα ή εκφράζεται το τέρας που έκρυβαν πάντοτε μέσα τους.

Θα προσθέσω άλλη μια «οργή» η οποία είναι και η πιο εσωτερική.  Είναι η οργή της μετάνοιας και της πικρίας.  Εκφράζεται από την κολασμένη σιωπή της τραγικής Βαγγελιώς.
«Η Βαγγελιώ δεν αποκρίθηκε.  Το δικό της ποίημα κρυβόταν μες στη σιωπή της.  Ή μήπως η σιωπή ήταν το ποίημα της;»
Αυτή η εσωτερική κόλαση ισοδυναμεί με την αδυναμία της εξομολόγησης και της αποδοχής της πραγματικότητας.  Σε αντίθεση με τον Παρασκευά, η Βαγγελιώ αδυνατούσε να εκφράσει τα συναισθήματα της.  Τα είχε εκφράσει ήδη μέσω των πράξεων της.  Όμως αδικήθηκαν όσο ήταν εν ζωή.  Στον θάνατο ή στο ενδεχόμενο του θανάτου μένουν οι πράξεις και αυτό το αποδεικνύει ειλικρινέστατα ο συγγραφέας.


Το βιβλίο κλείνει με μια δόση περίσκεψης και αισιοδοξίας, αφού ο έρωτας ως το επίκεντρο κάθε λυτρωτικής ομορφιάς υπερνικά τον φόβο, τον εγωκεντρισμό και το κυνήγι ψεύτικων επιθυμιών.  Η προϋπόθεση είναι μια, να βρει κανείς τον έρωτα και να τον κρατήσει ως το τέλος του «κόσμου».

No comments:

Post a Comment